Sınırsız Güç - Kadiri Mutlak Nedir?

"Selamlar! Bugün zihninizin sınırlarını biraz zorlayacağız. Hiç düşündünüz mü; 'her şeye gücü yetmek' tam olarak ne anlama gelir? Bugün din felsefesinin ve teolojinin en devasa kavramlarından birini, Kadiri Mutlak kavramını masaya yatırıyoruz.

Arapça kökenli olan bu terim; 'gücü yeten' anlamındaki Kadir ile 'sınırsız ve koşulsuz' anlamındaki Mutlak kelimelerinin birleşimidir. Yani, hiçbir engelle karşılaşmayan, dilediği her şeyi anında gerçekleştirebilen bir iradeyi tanımlar. Çoğu zaman bu kavramı bir 'süper güç' gibi düşünürüz ama felsefede bu, evrendeki tüm fizik yasalarından daha büyük bir şeyi temsil eder. Peki, bu sınırsızlık gerçekten sınır tanımaz mı? Bir sonraki bölümde işleri biraz karıştıracağız."

"İlk bölümde Kadiri Mutlak kavramını tanımladık. Şimdi gelin, felsefe tarihinin en meşhur çıkmazına, Taş Paradoksu'na bakalım. Soru şu: 'Tanrı, kendisinin bile kaldıramayacağı kadar ağır bir taş yaratabilir mi?'

Eğer yaratabilirse, 'kaldıramadığı' bir şey olduğu için gücü sınırlıdır. Eğer yaratamazsa, zaten bir şeyi 'yaratamadığı' için yine gücü sınırlıdır. Çıkmaz sokak gibi görünüyor, değil mi? Ancak birçok felsefeci buna şöyle cevap verir: Mantıksal çelişkiler, bir güç gösterisi değil, birer anlamsızlıktır. Yani 'kaldırılamayan taş' kavramı, 'köşeli daire' demek kadar anlamsızdır ve Tanrı’nın gücü mantıksız olanı değil, mümkün olanı kapsar. Sizce mantık, mutlak gücün bir sınırı mıdır, yoksa sadece bir aracı mı?"

"Makalemizin üçüncü bölümünde felsefeden inanca köprü kuruyoruz. İbrahimî dinlerde, yani İslam, Hristiyanlık ve Yahudilikte, Kadiri Mutlak olmak Tanrı’nın temel vasfıdır. İslam teolojisinde bu, El-Kadir ve El-Muktedir isimleriyle karşılık bulur.

Buradaki kritik nokta şu: Tanrı her şeye gücü yeten ise, insanın özgür iradesi bunun neresindedir? Eğer her şey önceden belirlenmiş ve Tanrı’nın mutlak gücüyle mühürlenmişse, bizler sadece bir senaryoyu mu oynuyoruz? Din bilginleri bu durumu genellikle; 'Tanrı’nın her şeye gücü yetmesi, insanın seçim yapmasına izin vermesini engellemez' şeklinde açıklar. Yani mutlak güç, bazen de kendi yarattığı varlığa alan açmak için 'duracağı yeri' bilmektir."

"Makalemizin sonuna geldik. Şimdi en zor soruyla yüzleşelim: Eğer Kadiri Mutlak bir yaratıcı varsa ve bu yaratıcı sonsuz iyiyse, dünyadaki kötülükler neden var? Buna felsefede Teodise problemi denir.

Eski Yunan filozofu Epikür’den beri tartışılan bu konu, Kadiri Mutlak kavramını sorgulayanların en büyük argümanıdır. Ancak madalyonun diğer yüzünde, modern bilim ve kozmosun muazzam düzeni yer alıyor. Trilyonlarca yıldızın, atom altı parçacıkların ve yaşamın milimetrik bir dengede durması, 'mutlak bir güç' olmadan açıklanabilir mi? Kadiri Mutlak olmak, sadece mucizeler yaratmak mı yoksa bu devasa sistemi tıkır tıkır işletmek midir? Kendi cevabınızı yorumlarda benimle paylaşın. Okuduğunuz için teşekkürler!"

Nail Türkoğlu